Dziewanna

Dziewanna to dwuletnia roślina zielna z rodziny trędownikowatych, o wysokości do 1,5 m. Łodyga (rosnąca w drugim roku) jest pionowa, prosta lub z kilkoma gałęziami kwitnącymi. Dolne liście są podłużne, eliptyczne, tępe, średnio – podłużne, jajowate, górne – mniejsze. Kwiaty są żółte, zebrane w pęczki na długim grubym pędzlu w kształcie kolca. Kwitnie w czerwcu – sierpniu. Roślina nektarowa.

 

 

 

Dziewanna spotykana jest w Europie, na Kaukazie, w Azji Środkowej. Rośnie na otwartych przestrzeniach, głównie na glebach piaszczystych, na skalistych terenach, skrajach lasu, lasach sosnowych, w pobliżu dróg i osiedli.

Korzenie są zbierane na początku kwitnienia. Zapach aromatyczny, miodowy, słodki smak.

Skład chemiczny

Korona kwiatów zawiera śluz (do 2,5%) saponiny, gumę, kumarynę, cukier (około 11%), ślady olejku eterycznego, karotenoidy, flawonoidy. Kwas askorbinowy występuje w liściach (13,1 mg%) i kwiatach (36,8 mg%).

Działanie i zastosowanie

Kwiaty dziewanny w postaci wlewu są używane jako środek wykrztuśny, zmiękczający i otulający na kaszel, choroby górnych dróg oddechowych.

We Francji dziewanna była od dawna stosowana jako przeciwzapalny, zmiękczający, przeciwbólowy i łagodny środek przeczyszczający: kwiaty – 15 g, liście – 20 g, wrząca woda – 1 litr.

Ten sam lek jest przydatny do przyjmowania jako środek przeczyszczający, z chorobami skóry, półpasiec, czyraki, egzema.

Świeże liście dziewanny gotowane w mleku zaleca się stosować zewnętrznie w postaci aplikacji na dotknięte obszary jako środek przeciwbólowy na oparzenia, urazy i hemoroidy. Korzeń dziewanny, drobno posiekany na plastry i wysuszony jest doskonałym diuretykiem przydatnym w przypadku kamieni nerkowych i dny moczanowej. Przygotowany w postaci wywar z korzenia, który należy brać rano na pusty żołądek a w dzień między posiłkami, 125-225 g dziennie.

W Bułgarii napar z kwiatów stosuje się w chorobach górnych dróg oddechowych, krztuścach, astmie, duszności.

W Polsce dziewanna jest używana na choroby płuc, zapalenia oskrzeli, chrypki, astmy oskrzelowej, bólów żołądka i jelit oraz zapalenia nerwu. Na zewnętrznie – do mycia włosów podczas łysienia.

W Niemczech nazywany jest „królewską świecą” lub „płomieniem kwiatowym”; napar z kwiatów jest stosowany jako środek przeciwbólowy, przeciwzapalny i przeciwdrgawkowy, jako środek hemostatyczny i ściągający w chorobach płuc, oskrzeli, opłucnej, astmy i kataru z łzawieniem. Jako zewnętrzny środek w postaci nalewki – ze stanem zapalnym nerwu twarzowego i hemoroidami. Ponadto kwiaty są wykorzystywane do produkcji w gorzelni w celu poprawy smaku. Kwiaty dziewanny są oficjalne w 14 krajach. W rosyjskiej medycynie ludowej orzenie i liście stosowano jako środek zmiękczający do kaszlu, duszności, astmy oskrzelowej, gruźlicy płuc, zapalenia oskrzeli, kataru górnych dróg oddechowych: wywar z 200 ml wrzącej wody; 3 razy dziennie.

Kwitnące liściaste wierzchołki dziewanny, zebrane w początkowym okresie kwitnienia są też używane przez jako środek przeciwbólowy, przeciwspastyczny dla nadciśnienia, miażdżycy i zapalenia narządów oddechowych.

Czarna dziewanna jest również używana jako wywar na schorzenia nerwowe, epilepsję i biegunkę.

 

opr: jeremiasz o.

Żródło: www.fitoterapij.com